اینترانت شبکهای رایانهای است که از زبان مشترک ارتباطی شبکه جهانی اینترنت برای تبادل دادهها استفاده میکند و تمام خدمات اینترنت، از جمله پست الکترونیکی، تار جهانگستر، انتقال فایل(FTP)، گروههای خبری و تله کنفرانس را در شبکهای اختصاصی برای استفادهکنندگان مشخص آن شبکه ارائه میدهد و لزومآ به اینترنت متصل نیست. تفاوت اساسی میان شبکه اینترانت و سایر شبکهها در آن است که این شبکه براساس پروتکلهای اینترنت نظیرTCP/IP وHTTP شکل میگیرد. هدف اصلی از نصب اینترانتها تسهیل ارتباطات و به اشتراک گذاشتن منابع - اعم از سختافزاری - است؛ که به اشتراک گذاشتن منابع اطلاعاتی نقش عمدهای در این نظام دارد.
تاریخچه.اینترانت خود تاریخچهای مستقل ندارد، زیرا یکی از دستاوردهای اینترنت بهشمار میرود و در واقع چند سالی پس از آنکه اینترنت پا به عرصه جهانی گذاشت، اینترانت و اکسترانت نیز پدید آمد. بنابراین، برای آشنایی با تاریخچه اینترانت، ناگزیر باید چگونگی شکلگیری اینترنت را مرور کرد؛ به همین سبب در دنیا سال 1995 را سال اینترنت، سال 1996 را سال اینترانت، و سال 1997 را سال اکسترانت نامگذاری کردهاند.
در ایران، از اواسط سال 1374 که نرمافزار سیستم عامل شبکه(NT SERVER)شرکت رایانهای نت اسکیپ وارد کشور شد، به سبب سهولت نصب اینترانتها بر روی این سیستم عامل شبکه، نصب اینترانتها آغاز گردید و از آن زمان تاکنون، این جریان در دنیا و ایران رشد فزایندهای داشته است. بهطور مثال، وزارت کشاورزی ایران در همان سال توانست از خدمات شبکه اینترنت استفاده کند؛ سپس اداره کل آمار و اطلاعات این وزارتخانه، با ایجاد اینترانت، اطلاعرسانی و ارائه خدمات به متقاضیان را با روشی آسان و سریع به انجام رساند. در این شبکه، خدمات اطلاعاتی از جمله اخبار و رویدادها، آمار کتابهای موجود در کتابخانه اداره کل آمار و اطلاعات و ارتباط با سایتهای کشاورزی مربوط عرضه میشود. همچنین اطلاعات سازمانی و برنامههای کاربردی مانند نظام زراعت یا هزینه تولید محصولات کشاورزی و هواشناسی نیز در دسترس متقاضیان قرار میگیرد. علاوه بر آن، تصاویری از دیدنیهای ایران همراه با موسیقی نیز قابل بازیابی است.
کاربردها.اطلاعرسانی، ارتباطات، بازاریابی و فروش، آموزش از راه دور، کار از راه دور، تصمیمگیری بهینه مدیریت بانکداری و اقتصاد و کار و کاریابی، کاربردهای اصلی اینترانتها هستند. در زمینه اطلاعرسانی با توجه به قابلیت چند رسانهای*ها و ارائه اطلاعات روزآمد، میتوان به ارائه اطلاعات در زمینههای مختلف از جمله نشریات، اطلاعیهها، بخشنامهها، پروندههای کاری، اطلاعات تخصصی، اطلاعات مشتریان، رقبا و کاربران، اخبار، و جز آن اشاره کرد. ارائه الکترونیکی این اطلاعات خود موجب کاهش استفاده از کاغذ میشود و در نهایت کاهش هزینه و زمان را برای شرکتها به دنبال خواهد داشت. از این روش میتوان برای توزیع اطلاعات بهدست آمده از اینترنت استفاده کرد.
در زمینه ارتباطات، اینترانتها باعث تسهیل ارتباطات میان اعضای یک سازمان با مشتریان و رقبا و سازمانهای بیرونی خواهند شد که بهطور نمونه میتوان به جمعآوری نظرات، شکایات، و آگاه کردن مدیران از مسائل را نام برد؛ یا ارتباط افراد هم اندیشه در موضوعات خاص که خود باعث ایجاد نوآوریها، خلاقیتها، و ابتکارها در زمینههای مختلف میشود.
در زمینه بازاریابی و فروش میتوان تبلیغات جهت معرفی محصولات، در نهایت سفارش از مشتری، دریافت پیشنهادات و انتقادات از مشتری، انجام و پیگیری عملیات فروش، ارائه خدمات پس از فروش، انجام هماهنگیهای لازم با مشتری و گزارش پیشرفت سفارش به مشتری و بهطور کلی فروش از راه دور را نام برد.